Shprehje Frazeologjike

Njeri i bie gozhdes, tjetri patkoit.
I jep doren, te merr krahun.
Shtati pyll e menja fyll.
Shih me sy e plas me zemër.
Ajo po kerkonte gjilperen ne kashte.
Ai s’e ha sapunin per djathe.
Na e beri gjakun uje.
Shtri kembet sa ke jorganin.
Nuk ka pyll pa derra.
Nuk calon gomari nga veshet.
Flet si kodra mbas bregut.
Ata kane gjetur tenxherja kapakun.
E ben punen shkel e shko.
Ja beri 8 me 2.
E priten me kembet e para.
Ja futi te dy kembet ne nje kepuce.
Te na rrofsh sa malet!
E hengra me sy.
Ika nga syte kembet.
E pac doren e lehte.
E kam pergjgjen ne maje te gjuhes.
Ta bej kurrizin me te bute se barkun.
Mu hiq sysh se po me hane duart.
Mu bo koka daulle.
Tu thafte dora.
Me një gure vret dy zogj.
Të merr gjak në vetull.
Ti je ku rafsha, mos u vrafsha.
Merre me lëng, se mishi u mbarua.
Kur ben dasem fukarai, i cahet daullja.
Ma bie gjithnjë në majë të hundes.
Ti dashke të nxjerrësh dhjamë nga pleshti.
Qeni qe leh, nuk te kafshon.
Ajo është që ta pish në kupë.
Ecen si pula pa krye.
Foli si e ema e Zeqos maje te Thanes.
Bjeri pragut te degjoje dera.
U beme si kembet e dhise.
U zune per 5 pare spec.
Peme pa kokrra.
Më bën trupi miza-miza.
Kush ja hap gropen shokut shoku bie brenda.
Gure gure behet kalaja.
E ndoqi kemba-kembes.
E humbi si xhaferri simiten.
Mu be koka tym.
I bera syte kater.
E zune me presh ne dore.
Dhi e zgjebosur, bishtin perpjete.
I hedh gjerat si lopa bajgat.
Me ka ardhur ne maje te hundes.
Ara s’do shikuar, po do punuar.

Ai shi s’ishte për atë gunë.

Ai maj që ishte vjet, është dhe sivjet .

Aferim të qoft’o b…., se njohe miqt’e armiqtë.

Ai qen që leh, s’të ha.

Amanetin s’e tret dheu .

Atë kokë pati, atë feste vuri.

As dorështrënguar si Selmani, as dorëlëshuar si Selim Shabani.(Dukat).

Ajo këmbë që thyhet, më atë vend nuk zihet.

As djali më të babës, as baba më të djalit.

Agjëroi njëzetenëntë e e prishi të tridhjetën.

Afër detit, afër mbretit.

Armik qoftë, mik mos qoftë. (Dukat).

Atëherë kur ishte halli, kobures i ra stërralli.(Dukat).

As kollë, as gjë, po desh e u bë. (Dukat).

Aseba krushqit, aseba dhe nusja. (Dukat).

Atëherë kur vdiqën bota, ishin plumba nëpër rroba. Nashti më erdhi tek koka.(Dukat)

As kam, as më duhet. (Dukat).

Aq di, aq bën.

Atë që të bën shoqëria, nuk ta bën as perëndia.

Armik kije, po hakën mos ia ha.

Ajo punë desh më parë, sa që Muçoja pa vrarë.(Dukat).

Atje tek guri me vërë, një nga një shkojnë të tërë.(Dukat).

Armiku të shikon ndër këmbë, miku të shikon ndër sy.(Mirditë).

Ai kalë që zihet, shin gjithë lëmin.

Arma e zbrazur tremb dy vetë.

Ai stan, atë, bulmet ka.

Ata janë të derës, ne jemi të ferrës.(Dukat).

Ara prodhon me të punuar, mendja ndriçohet me të mësuar.

Ata që na kishin, na morën dhe kaun.(Dukat).

Ajo dorë që s’thyhet, puthet.

As qepet, as qëndiset. (Dukat).

Atë që bëre sivjet, ta kishe bërë që vjet.(Dukat).

Ai që ecën avash, soset shpejt.

As frikë burri, as turp kanuni.

Aq sa flet, edhe dëgjon.

Atij kali që të shtie, atij hipi dhe bëj revan.

Avash – avash bëhet shelegu dash.

Barku i ngopur s’pyet për të urëtin. (Dukat).

Barku fire (bosh), punon mirë, barku plot, s’punon dot.

Buka që s’përtypet, nuk kapërdihet.

Besa mbahet tek miku, nuk mbahet tek armiku.

Buka thatë kur të merr uria, e ka gjellën brenda. (Dukat).

Boshti që s’lyhet, thyhet.

Barra e nakatosur, nuk bën të sosur. (Dukat)

Bijë s’bëhe më, pa është lehtë të bëhesh nuse.(Dukat).

Burri është dreja e shtëpisë.

Buza qesh, goja këndon, zemra katran kullon. (Dukat).

Bonjaku s’del nga bonjakëria.

Bukuria vjen e shkon, po nderi në vend qëndron.

Bukuria është për pesë ditë, virtytet janë për tërë jetën.

Bukën tënde ha kudo.(Dukat).

Behari, guna e fukarait.

Borxha e mënuar , në vit të shtrënguar.

Byk mbolle, kashtë more.

Bërr me dhen, e tog mos bën. (Dukat).

Bëmë nënë, të të ngjaj. (Dukat).

Bash mbi pemë, o zerdeli.

Buka e tjetrit të zë sytë.

Bëri Jemini një krua, kroi doli serikua. (Dukat).

Bota duan të bëhen si Çokajt, Çokajt venë në Amerikë. (Dukat).

Besa e burrit, gur i murit.

Burri im, o rrënjëdalë, ti këndon e bota qajnë, po vdekja vjen me radhë. (Dukat).

Buk’e hi e në shtëpi. (Dukat)

Bën be si benë e dhelprës.

Bir Selman i nënës, kë të qaj më parë, njërin e kesh nip, tjetrin djalë.

Bukën ta ha e në gojë të mba.

Badiahava, hejvalla. Me para, meazalla.

Belasë hapi udhën. (Dukat)

Bëri të pjellë e shtiu. (Dukat)

Budallai brirë s’ka.

Brumët po e zure keq në fillim, buka s’del e mirë.

Bija e botës të luan nga mendja e kokës. (Dukat)

Bëre djalë, bëni varrë. Bëre kalë vuri shalë. Djemt’e Petoshatet ngreu, Pallorëngu mba e bjeu.

Bilbil je, Bilbil më bie, po me atë Bilbil s’më shtie (ngjan). (Dukat)

Buka e botës s’të ngop asnjëherë.

Bor’e shi raftë, po murrani mos ardhtë. (Mirditë)

Baçeja ka hije me lule, shtëpia me njerëz.

Bëni si them unë, mos bëni si bëj unë.

Bariu i mirë, i shkul dhentë pa gdhirë.

Buka ka mbyllur dyert e belave. (Dukat)

Bëne mik edhe kovaçin, se do të rregulloj sëpatën. (Dukat)

Besa është më e fortë se vdekja. (Mirditë)

Burr’e grua, mish e thua. (Dukat)

Bota vënë një barrë dru, e ndezet ne vëmë një kopaçe, e s’ndezet.(Ali Sula. Dukat)

Bari i thatë, djeg edhe të njomin.

Bën sevap të ngopësh një nikoqire. (Dukat)

Bote, o bote, s’është puna jote.

Bën fytyrën me sapun sot, përgatitu të rruhesh mot.

Burri lidhet për fjale, demi lidhet për brirësh.

Barku plot, këmba lot

Beton e hekur punë e pavdekur (Sefer Skëndo Dukat)

Buka të lë pa bukë.(Krumë)

Burri im në Martalloz, vate hu e erdhi lloz.

Bythën e kemi sa të pulës, vezën e duam sa të patës.

Bytha bythe të bën.

Buka çan gurin.

Bima lind siç është fara.

Ca e duan të pjekur, ca e duan të zier.

Ca hanë, ca qajnë.

Ca të nënës, ca të babës.

Cipëverdhi ha cipëkuqin. (Dukat)

Çdo gjë vure në vend të saj, të mos mundohesh ta gjesh pastaj.

Ç’udhë të nisësh, atë do të sosësh.

Ç’sheh në shokë, të bie në kokë.

Çfarë hedh, atë mbledh.

Ç’u bë ai që krisi? Dha e dha e samatisi. (Dukat)

Çdo berr varet në lakth të tij.

Ç’të të duroj më parë, moj qepë: erën apo të djegurën.

Ç’të bësh, do të bëjnë; edhe një më tepër.

Çdo e përpjetë, ka dhe një tatëpjetë. (Dukat)

Ç’lë prapa, gjen përpara…(Dukat)

Çdo përrua ka të keqtë e tij

Ç’më duhet ara me tre qe, a tre qe e dy gomarë.

Ç’i sheh syri, ia bën dora (Dukat)

Ç’të bësh në shokë të bie në kokë.

Ç’ftiset, .gremiset (Dukat)

Çdo njeri ngrohet në hi të tij.(Dukat)

Ç’e do mall, ç’e do gjënë, kur s’ke burrë për të qënë?(Dukat)

Ç’derdhet, s’mblidhet më.

Çdo njeri qa: o nëna ime.

Çupa për botë e djali për kokë. (Dukat)

Ç’lë pas, harroje, ç’gjen përpara, mësoje.

Çdo njeri cipën e ka për vete.

Çdo gjë fillohet në mëngjes, jo në të perënduar të diellit. (Dukat)

Ç’të ndjellësh, do të të vijë.

Çe dua tellallin, kur kam gomarin.(Dukat)

Çdo i keq ka një më të keq.

Ç’vate, pa çdo vijë. (Dukat)

Ç’pështyhet , s’lëpihet.

Ç’e bie sahati, se bie viti

Ç’u tha, mbet e thënë. Çu bë , mbet e bërë.

Çupa, po zu të thyej qelqet, u bë për të martuar.

Ç’ke në xhep, t’i marrin hop. Ç’ke në tru, s’t’i marrin dot.

Ç’ha ujku, s’e zë gjarpri.(Krumë)

Çdo gjë e pastër, është e bukur.

Ç’pjell macja, mi do gjuaj.

Çdo njeriu i pëlqen mendja e tij.

Delja për aganë, dhia për fukaranë. (Dukat)

Dy grosh bar, tre grosh Zykë. (Dukat)

Del e hyrë, jam e mirë.

Dobiçmadhja të hedh të sajin.

Derri tek e vë dhjamët, atje e lë.

Duket dielli që në mëngjes.

Deshi të vërë vetulla, po nxori sytë.

Dua që të vë bedel, e mas, po nuk më del.

Dihet pse e thërrasin gomarin në dasmë.

Dy të rrahura të bëjnë keq, pa dy të ngrëna të bëjnë mirë. (Dukat)

Dinë edhe djemtë e mi, po s’i pyet njeri. (Dukat)

Do dhe Muçoja kafe, se kishte pirë dhe dje. (Dukat)

Dardha nën dardhë bie, soja me sojë të shpie.

Dy hasmë vënë kokat në një jastëk. (Dukat)

Djersa jote të bëhet gjak e dhjamë. (Dukat)

Delja e ka gunën me vete. (Dukat)

Ditën trembej nga viçat, natën vidhte buajt.

Dyfeku sa hije bën për vete, aq bën dhe për të zotin.

Dashi me buqe të madhe kur e hoqe, kujt ia vare? Shelegut për çokale.(Dukat)

Demokrat, aristokratë, bam kopaçja, vërr paratë.

Dy uj’e një oris, kështu e kemi për fis. (Dukat)

Dy nga vija e një nga dhia. (Dukat)

Dola nga djathi, po të mos dal dhe nga hirra.

Derëzeza ime bijë, burrë s’ke e bën fëmijë. (Dukat)

Dimri për aganë, behari për fukaranë.

Dy të mira s’bëhen kurrë bashkë.

Dua një grua si ti dhe gjer në darkë.

Dy të rremë varin një të drejtë.

Dy më tri të dhira, ca me pak të leshta.

Dëshirë kam, po s’kam me se.

Dielli diell është edhe në pleh.

Dyfeku pa fishek tremb dy vetë: të zotin dhe atë që ia drejton.

Dil një herë në fshat, pastaj kërkoje te bijën e priftit për grua.

Desh ka shumë kopeja, po pak janë me buqe.

Dy vezë që përpiqen njëra do të thyhet.

Deles arrakate shok i bëhet ujku.

Dy shokë një hall s’e kanë.

Duhet të shesësh, po duhet dhe të blesh..(Dukat)

Dielli është diell. Kurrë s’krahasohet me hënën.

Dy Kamberë, në një derë.

Dimri skutinat, behari sqimat (Dukat)

Drithë bluajmë, bukë s’gatuajmë.

Do të bëhesh prift, po, po të lanë bëhu dhe dhespot.

Dora ime, nëna ime, dora e botës, mortaja ime.

Dashuria e prishur dhe e ujdisur, si kulaçi i thyer e i ngjitur.

Delen e plak frika nga ujku.

Dembeli ha bukë e pi duhan në të përpjetë.

Di gramë, (shkollë) je me katër sy.

Dit’e re, kësmet i ri.

Drang e drung këmbor’e madhe, qumështi gjysmokare.(Dukat)

Djali i mirë çeli derën, djali i prapë i vuri ferrën.

Davërxhiu i lig i hipën dëshmitarët në gomar.

Dushi pas punës, zjarri pas gunës.

Djali më rrënjën, vajza më nënën.

Der’e guzhinës, shpirt’i repartit. (Ushtri)

Dorën në qafë, gishtin nga poshtë.

Dy duar për një kokë.

Dashuri e dendur, e pjerdhur dhe e fendur)

Dembeli zë shoqëri ngushticën dhe varfërinë.

Dhëndri i ri e veqili i ri të vrasin e s’të paguajnë.

Dhent e dhit’e Zeres, nam i Hasan Qeres.

Dhelprën s’e lë dot pa një pëllëmbë bisht

Dheu i zi, pjell flori

Dhe qenit t’i thuash gjithnjë shko, shko, shporret nga shtëpia.

Dhelpra e preu bishtin dhe kërkon shoqe.

Dhinë e hëngri çeço Fejzua, po ç’më duhet mua.

Dhia, kur i hanë brirë, gjen shoqen t’i përpjekë.

Dhëndëri që vjen rrallë, ha kryelartë. Bija që vjen shpesh, ha përshesh.(Dukat)

Dhinë që ndahet nga shoqet e ha ujku.

Dielli ndriçon për të gjithë.

Dua të më duash, jo të më paguash.

Do të japish, pra të të japin.

Duhet edhe gomari, se s’ka ku ta shesë vrapin kali.

Deti s’ngopet me ujë, shtëpia s’ngopet me punë.

Dera e përtimit, caku i mjerimit.

Doli fjala nga dhëmballa, mori 27 mëhalla.

Dor’e huaj, s’di të kruaj.

Ditëshkurtri s’bëhet ditëgjatë.

Dita s’bëhet dy.

Duke ngrënë vjen oreksi.

Dheu dhe të bën.

E di i zoti ku i pikon shtëpia.

E drejta vonon, po dritën e shikon. (Dukat)

E nis si do, e del si s’do.

Evlati (fëmija), i evlatit, mjalti i mjaltit.

Edhe gjarpri e ha dheun me karar.(llogari)

E lëshon fjalën si lopa bajgën.

E bën si lopa që e mbush kupën e pastaj i vë shkelmin e e derdh.

Edhe e pakta, kur e ke me djersë, të ka duk. (Dukat)

E bardh’e e bukur, vetëm për t’u dukur. (Dukat)

E do det me det si meran e Ali Gjongjinit. (Dukat)

E pashë që atë ditë. Shita dhentë e mbajta dhitë. Qentë muarën mullinjtë. (Sheme Sadiku)

E vrau zëra Kozorë. (Dukat). Kur pëson diçka nga vetja.

E di gomari, ku e vret samari.

Edhe dervish me mjekër të bëhesh, s’të besoj që s’të besoj.

E thëna është gati e tëra, i mungon vetëm e bëra.

E shara kthehet tek ai që shan.

Edhe pilaf të jetë, i bie era, jo që është borë.

E lashta , e lashtë, kërthinja, kërthinjë.

E bën bujku arën, jo ara bujkun.

E dhëna e botës, e gënjyera e gojës.

E mirë edhe fuqia, po ca më e mirë urtia. (Mirditë).

Edhe gomari të pëllasë nga dera e gruas, më pëlqen. (Ali Sula.Dukat)

Edhe i ziu sëmur jam, edhe të zezë bukë dua. (Dukat)

E merr nusen t’ua bëjë ish pulave, po pastaj e dërgon të bjerë bucelën. (Dukat)

E folura është argjend, heshtja ar i pastër.

E shkreta gojë të hedhë në bojë. (Dukat)

Frikacaku ngjan me lepur, trimi ësht’i fortë si hekur.

E drejta dërmon hekurin.

E kërkoi dhe e gjeti.

E bie puna t’i thuash derrit dajo.

Është qen që të ha pas krahëve.(Dukat)

Ëndrra janë: ca dalin, ca s’dalin….(Dervish Mëhilli.Dukat)

Është gjellë për të vjellë.(Dukat)

Është mësuar të hajë me lugë të madhe, të revanisë. (Dukat)

Ësht’ë çal’e vjen ngadalë.

Fasulja, mish i fukarait.

Fëmija pa nënë, si nata pa hënë.

Fukarallëk, maskarallëk. (Dukat)

Fukara, po me nder.

Faji u bë qyrk e s’e veshi njeri.

Fton e motra të vëllanë , me gjalp’e me djathë tanë. (Dukat)

Ftiset, ftiset (ngrihet lart), po prapë gremiset.

Fëmija më të rritur, si belaja më të çitur. (Dukat)

Fëmija mbetet bonjak për nënë.

Fshat e zanat, der’e tabiat.

Fisi të shpie në fis, s’bëhet rigoni lis.

Fisi, fisi na cofisi, kush s’e pat e e poktisi.

Fshati digjet, kurva krihet.

Fjala, fal’e burri burrë. (Dukat)

Fëmijë bën edhe breshka, po duan rritur.(Dukat)

Fjala e gjatë bën ditë të shkurtra.

Fjala e ëmbël të hedh në zjarr.

Fjala e ligë më e rëndë se plumbi.

Fjala e dhënë, gur i shtënë.

Fjala e dhënë është gozhdë që ngulet. Vrima mbetet dhe kur shkulet.

Fshati që duket, s’do kallauz.

Fjala e ligë çan gurin dhe vjen.

Fitimi i keq, vete për dreq.

Fjalën e dhënë mos e kthe.

Fjalën e mirë, ku ta gjesh, merre.

Fjalën i sheh njeriut, s’i sheh zemrën.

Fol kur është nevojë. Pa nevojë, mos hap gojë.

Frika ka rrjedhë përpara trimnisë. (Mirditë)

Fol ndër ju, të dëgjojmë ndër ne

Fara e vendit, mushka e Golemit.

Fjala, litari që lidh njeriun.

Fjalë me vend, punë me kuvend.

Fatin, po s’e zure, s’të zë vetë.(Dukat)

Fjala e burrit, gozhda e murit. Fjala e djalit si gozhda e trarit.

Fjalë të mira e gurë në trastë.

Fodullëku përmbys malet. (Krumë)

Fjalë pak e punë shumë.

Fjalë, fjalë bën belanë. Gur, gur bën kalanë.

Gënjeshtra ndryshon nga e vërteta, ashtu si grerëza nga bleta.

Gënjeshtra i ka rrënjët përjashta.

Guna e huaj s’të mban ngrohtë.

Gazi mbudhë qesh me botë.(Dukat)

Gruaja është çadra e burrit.